Naar inhoud springen Naar voettekst springen

Werk van de maand - Michel François

Februari 2026

Michel François (Saint-Trond, 1956) © Ville de Liège
Michel François (Saint-Trond, 1956) © Ville de Liège

Leone à l’atterrissage des avions



Michel François (Saint-Trond, 1956)
Photographie, 1999
200 x 165 cm
Acquis par la Ville de Liège en 2009
N° Inv. : AM 1024

“Meestal volstaat het niet om alleen te kijken om de wereld te begrijpen, je moet je hele lichaam inzetten.” 
 Michel François

Michel François werd in 1956 geboren in Sint-Truiden. Zijn opleiding weerspiegelt de veelzijdige praktijk die hij later zou ontwikkelen. Hij maakte eerst kennis met theater aan het Institut national supérieur des arts du spectacle (INSAS) in Brussel, studeerde vervolgens af aan de École de recherches graphiques (ERG) en gaf daarna les aan de École des Beaux-Arts in Parijs. Deze transdisciplinaire loopbaan verklaart zijn voortdurende aandacht voor het lichaam, de ruimte en het in situ plaatsen.

Michel François is een internationaal erkend kunstenaar die al vroeg deelneemt aan belangrijke evenementen op het gebied van hedendaagse kunst. Hij werd uitgenodigd voor Documenta IX in Kassel in 1992, vertegenwoordigde België op de Biënnale van São Paulo in 1994 en vervolgens op de Biënnale van Venetië in 1999, samen met Ann Veronica Janssens, onder curatorschap van Laurent Jacob (Espace 251 Nord, Luik). Tussen 1990 en 2000 was hij ook aanwezig op verschillende internationale biënnales, onder meer in Rennes, Istanbul, Seoel en Shanghai.

Tegelijkertijd wordt zijn werk tentoongesteld in talrijke persoonlijke en collectieve tentoonstellingen in vooraanstaande instellingen, waaronder het Palais des Beaux-Arts in Charleroi (1999), de Kunsthalle in Bern en het Haus der Kunst in München (2000), de Joan Miró Stichting in Barcelona (2001), het Centre Pompidou in Parijs (2002), de Westfälischer Kunstverein in Münster (2003), Museum De Pont in Tilburg en ArtPace in San Antonio (2004), het MACBA in Barcelona, het Musée des Beaux-Arts in Lausanne en het SMAK in Gent (2009), het IAC in Villeurbanne (2010), het CRAC in Sète (2012), het MAC'S in Grand-Hornu (2016), YARAT in Bakoe (2022) en Bozar in Brussel (2023).

Als verkenner van media ontwikkelt Michel François een bewust heterogeen oeuvre, gestructureerd door een constante relatie tot het beeld als middel om de werkelijkheid vast te leggen. Het leven, bekeken in zijn meest alledaagse verschijningsvormen, maar ook in zijn staten van spanning of transformatie, vormt de kern van zijn plastische onderzoek. Vanuit een houding die dicht bij die van een antropoloog ligt, observeert hij alledaagse situaties, banale gebaren, voorbijgaande toestanden, die hij isoleert en zichtbaar maakt door middel van kadrering, verplaatsing of afstand nemen. Door deze aandacht voor het gewone komt naar voren wat gewoonlijk onzichtbaar blijft. Voor de kunstenaar is “kunst het leven dat we vormgeven”: bij Michel François werkt fotografie volgens een sculpturale logica, door een toestand van de werkelijkheid vast te leggen en tegelijkertijd de ruimte, het volume, de verhoudingen tussen massa's en de organisatie van vormen te onderzoeken.

In Leone à l’atterrissage des avions staat de dochter van de kunstenaar op het dak van een auto. Ze draagt rode sportschoenen, lijkt enthousiast te juichen en domineert visueel het tafereel. Haar houding, tegelijkertijd zelfverzekerd en onstabiel, wekt een gevoel van zweven op. Op de achtergrond verwijst een rood-witte omheining naar de nabijheid van een luchthaven; de landingsbaan en de vliegtuigen blijven buiten beeld, waardoor een imaginaire ruimte ontstaat die aan de verbeelding van de toeschouwer wordt overgelaten. De titel introduceert een minimaal narratief element: het kind wacht op de landing van een vliegtuig, een gebeurtenis die niet in het beeld te zien is, maar wel de spanning ervan bepaalt.

Zoals in veel foto's van Michel François houdt het onderwerp rechtstreeks verband met wat hem materieel en emotioneel na aan het hart ligt. Het beeld beperkt zich echter niet tot een intieme anekdote. Het brengt een spanning tot stand tussen de privésfeer en de openbare ruimte, tussen een unieke ervaring en een collectieve omgeving die door normen wordt beheerst. De foto laat bewust verschillende vragen open en presenteert zich als een onderbroken, gecondenseerd fragment van een verhaal, dat de blik vasthoudt en om een actieve interpretatie vraagt.

Leone à l'atterrissage des avions, gerealiseerd ter gelegenheid van de Biënnale van Venetië in 1999, werd aanvankelijk verspreid in de vorm van 5000 affiches die gratis ter beschikking werden gesteld aan bezoekers. Deze manier van presenteren, die terugkomt in het werk van Michel François, is gebaseerd op de verspreiding, toe-eigening en mogelijke hercontextualisering van beelden door het publiek. Deze posters, zonder vermelding van de maker of commentaar, waren gemaakt van verschillende, bewust kwetsbare materialen en bedoeld om mee te nemen, te verspreiden en te hergebruiken voor onvoorspelbare doeleinden. De afdruk die bewaard wordt in de collectie van de stad Luik, gemaakt op zilverpapier, getuigt van het complexe spel van schaal en status dat de kunstenaar opzet, tussen massale verspreiding en erfgoedobject, tussen het vluchtige en het duurzame.

Edith Schurgers
Specifiek verbonden aan de animatiedienst van de musea
La Boverie - Museum voor Schone Kunsten

Volgens de beschrijving van A.D. en E.S. in de catalogus La Boverie, catalogus van de collecties van het Musée des Beaux-Arts van Luik, Gent, 2018, pp. 288 en 289.

Deze functie vereist het accepteren van cookies.
Bekijk uw cookievoorkeuren.