Naar inhoud springen Naar voettekst springen

Werk van de maand - Juliette Rousseff

November 2025

Inv. BA.WAL.05b.1991.2899
Inv. BA.WAL.05b.1991.2899

Eerbetoon aan Juliette Rousseff 


Portret van Goethe Boeddha IV (1989) 
Olieverf op doek en genaaide vouw, op paneel genageld 
180 x 125,5 cm 
Aankoop door de stad Luik in 1991 
Inv. BA.WAL.05b.1991.2899 

De kunstenaar : 

In oktober vorig jaar is Juliette Rousseff overleden en in één adem naar de andere kant van de wereld gegaan, het verborgen – om haar eigen woorden te gebruiken – datgene wat ze altijd heeft willen onthullen door middel van het licht van de geschilderde ruimte. 

Juliette Rousseff was Slavisch van vaderskant en droeg de kracht en sensualiteit van Bulgarije in zich, wat haar tot een gepassioneerd en genereus persoon maakte die tot het einde toe met hart en ziel creëerde, maar ook onthulde... Haar moeder, afkomstig uit een familie van wolhandelaars uit Verviers, wat geen anekdote is, gaf Juliette een enorme voorliefde voor de zachtheid van edele materialen, mooie stoffen, zoals de zachtheid van zijde, die haar wat zij noemde de tijd van het borduren (de tijd in de picturale ruimte opnemen) schonk, die haar ziel streelde, zoals ze zelf getuigde. 

Juliette is romaniste, maar ze studeerde ook af aan de Academie voor Schone Kunsten, waar ze ondanks de terughoudendheid van haar ouders uiteindelijk naartoe ging. Ze gaf meer dan tien jaar les in Frans en gaf negen jaar lang avondlessen aan de afdeling Textiel van de Academie van Luik. Maar op drieënveertigjarige leeftijd werd ze door de administratie ontslagen omdat haar diploma niet gelijkwaardig was aan de vereiste titels. Ze haalde het beste uit deze absurde situatie: “Al die ellende”, vertelde ze, "heeft me in staat gesteld mijn weg in de kunst te vinden. Ik heb me erin kunnen verdiepen omdat ik gelukkig de tijd en de rust kreeg. Tussen twee correcties door zou dat onmogelijk zijn geweest. Ik had geen cent, maar ik was vrij als een vogel. Om te kunnen creëren moet je volledig vrij zijn. 

Juliette Rousseff was de echtgenote van Guy Vandeloise (1937), een beeldend kunstenaar en eveneens docent, die net als zij zijn artistieke vormen vertaalt in filosofische en existentiële reflecties. Samen hebben zij, in samenwerking met de provincie Luik, een stichting opgericht waaraan zij alles hebben geschonken: hun kunstwerken, hun persoonlijke collecties, hun roerende en onroerende goederen. Maar deze stichting draagt niet hun naam, omdat het hun wens was dat ze bestemd zou zijn voor de Luikse kunst, dat ze zich zou uitbreiden naar andere kunstenaars die net als zij een voorliefde hebben voor onderzoek en een onophoudelijke zoektocht naar vrijheid in hun creaties. 

Haar werk 

In haar borduur- en schilderwerk heeft Juliette altijd getracht de keerzijde van de werkelijkheid te tonen, het geheim dat schuilgaat achter dingen en achter wezens, en meer in het bijzonder achter haar eigen wezen, ook al onthult het hier tentoongestelde schilderij, Portret van Goethe Boeddha, een ander portret waarin twee identiteiten samenkomen. Het verwijst naar het innerlijk van de mens, het onzichtbare dat onder het uiterlijk schuilgaat, een staat van zijn zoals extase of hun zielen die elkaar ontmoeten, want Juliette heeft vaak geprobeerd dit vitale principe weer te geven, de beweging die het leven bezielt (anima), de genaaide plooi die getuigt van de kloof tussen twee staten van zijn... 

Het schilderen, zo zegt ze, is een poging om de fysieke realiteit van de materie te verbinden met haar mythische realiteit, via haar eigen lichaam. Het is de realiteit van de materie benaderen en ermee in botsing komen (...). De kern van de materie, die voor het hele universum identiek is, krijgt dus de vorm van een mythe, omdat ze ons te boven gaat. Ze ontwikkelt haar gedachten en haar benadering vaak door dichters, filosofen en onderzoekers te citeren, die een onuitputtelijke bron van reflecties, redeneringen en begrip van de wereld vormen. En wat deze kwestie van de materie betreft, kan ze zowel verwijzen naar de kwantumfysica als naar Victor Hugo, die schreef: Als je een atoom aanraakt, trilt het hele universum. 

Schilderen is ook het verlangen om het lichaam en het hart van de ander aan te raken, die ons altijd ontglippen. Het is erotiek in zijn puurste vorm, zal ze zeggen. Omgekeerd kunnen we de grote mythen nieuw leven inblazen door ze met de juiste gebaren uit de picturale materie te laten oprijzen. Mijn reis speelt zich af in deze trilogie van materie/gebaar/figuur van het mysterie. 

Isabelle Neuray  

Coördinatrice Stichting Provincie Luik voor Kunst en Cultuur
 

Bibliographie : 

Juliette Rousseff, Les chemins de l’envers (2000-2010), Editions des Ateliers d’Art contemporain, 2011 
Juliette Rousseff, L’Atelier intérieur (2011-2020), Editions de la Province de Liège, 2021  
Guy Vandeloise Juliette Rousseff à la Boverie (catalogue d’exposition), Editions de la Province de Liège, 2018 

Inv. BA.WAL.05b.1991.2899
Inv. BA.WAL.05b.1991.2899
Inv. BA.WAL.05b.1991.2899
Inv. BA.WAL.05b.1991.2899
Inv. BA.WAL.05b.1991.2899
Inv. BA.WAL.05b.1991.2899
Deze functie vereist het accepteren van cookies.
Bekijk uw cookievoorkeuren.